Terminologie i.v.m. het blazoenneren van wapens

Algemene opbouw van het wapen

Het wapen is een erfelijk of in wezen onveranderlijk, gekleurd onderscheidingsteken.
Het wapen is opgebouwd uit:

Daarnaast omvat het wapen vaak ook nog een wapenspreuk of devies.

Bij de blazoennering wordt vooral aandacht geschonken aan het schild. Trouwens, in oude referentiewerken van de heraldiek, worden voornamelijk de schilden besproken. Trouwens, bij het heraldische onderzoek van de familie "Tant" en aanverwanten werden enkel beschrijvingen teruggevonden van het schild en niet van de schilddekking.

Het schild

Het schild is het belangrijkste deel van het wapen. Het wapen kan ook uitsluitend uit een schild bestaan.

Vorm

De meest gebruikte schilden zijn die met een halfcirkelvormige onderkant (sinds 1380) en met een accolade onderkant (einde 18e eeuw), met een verhouding van hoogte:breedte is 7:8. Het driehoeksschild dateert van de vroege middeleeuwen en is enkel terug te vinden bij oude adellijke of burgerlijke geslachten (voor 1380).  Ongehuwde vrouwen voeren meestal een ruitvormig schild (sinds de 16e eeuw), gehuwde vrouwen een ovaal schild (sinds de 17e eeuw).

driehoeksschild halfcirkelvormige onderkant accolade onderkant ovaal ruitvormig
Positie en rangorde

Het schild kan loodrecht of schuin geplaatst worden. Meer dan drie schilden in een groep op rangorde en van de zelfde rang geplaatst naar ouderdom. Een omgekeerd wapen, soms onder andere op grafstenen, betreft een uitgestorven geslacht. Een 'dodenschild', een zwart ruitvormig houten paneel waarop het familiewapen van een gestorvene is afgebeeld, vindt men wel opgehangen in de kerk, waar deze begraven ligt.

   

Het schildveld

Het oppervlak van het schild noemt men het schildveld, waarop afbeeldingen (stukken) in kleuren, metalen en bont zijn aangebracht in een welbepaalde combinatie. Alle afbeeldingen op het (schild)veld noemt men stukken, ingedeeld naar heraldische en gewone stukken. Door het glimmende van een metaal (goud of zilver) en een dof helle kleur af te wisselen krijgt men een zichtbaar contrast wat dient om een duidelijk herkenningsteken te verkrijgen.
Daarom wordt enkel 'kleur op metaal' of 'metaal op kleur' gebruikt op een veld, nooit kleur op kleur of metaal op metaal.

Heraldische kleuren en metalen

Heraldische kleuren

De volgorde van de heraldische kleuren zijn een maatstaf voor de belangrijkheid van het wapen. Dragers van een wapen met een eerste heraldische kleur of metaal waren hoger in aanzien dan deze met een lagere kleur of metaal. De heraldische kleur bepaalt meer nog dan de stukken wat de rang is van de drager van het wapen.

Blauw, (azuur of lazuur), de eerste heraldische kleur.

 

Rood (keel), (weergave als ietwat donker vermiljoen), de tweede heraldische kleur.

 

Groen (sinopel), de derde heraldische kleur.

 

Zwart (sabel), de vierde heraldische kleur.

 

Heraldische metalen
goud (weergegeven in geel bij gebrek aan goud) is het eerste heraldische metaal

 

zilver (weergegeven in wit) is het tweede heraldische metaal

 

Voeringen
Hermelijn Tegenhermelijn    
Vair Tegenvair Vairé

 

Indelingen en verdelingen

Velden van het wapen
1. Rechterkanton van het hoofd 2. Midden van het hoofd 3. Linkerkanton van het hoofd
4. Rechterflank 5. Hartpunt 6. Linkerflank
7. Rechterkanton van de punt 8. Punt 9. Linkerkanton van de punt
Verdelingen
Gedeeld Doorgesneden Geschuind Links Geschuind
Gekwartilleerd Schuin Gekwartilleerd Gegeerd Tweemaal Gedeeld
Tweemaal Doorsneden Zes Kwartieren
Stukken
Baar
Hoofd Voet Paal Faas
Band Linkse band Kruis Schuinkruis
Keper Gaffel Boordsel Zoom
Hartschild Vrij Kwartier Kanton Bekleed
Gekapt Gekousd Omvat Geer

 

Veel voorkomende figuren

Meetkundige Figuren
Afgeknot schuinkruis Ankerkruis Barensteel Blokken
Fret Geruit Geschaakt Getande faas
Getineerde Faas Golvende Faas Koeken Latwerk
Lotharings kruis Maliën Ruit Ster
Turven Uitgeschulpt Verschoven faas
Dieren
Adelaar Beer Klimmende Leeuw Luipaard, Gaande Leeuw
Meerltje Schelp Uitkomende Leeuw Vis
Zwaan
Planten
Dennenappel Druiventros Knol Lelie
Vijfblad
Andere
Hand Hart Hoorn Perron
Sleutel Stad